Sivil toplum kuruluşları, demokratik kitle örgütleri, siyasi parti temsilcileri ve kent sakinlerinin yoğun katılımıyla gerçekleşen forumun tespitleri ve çözüm önerileri 5 başlıkta toplandı. Sonuç bildirgesinde şunlar yer aldı:
1. Su Yönetimi
- Ulusal Güvenlik ve Stratejik Önemi: Su, stratejik bir kaynak olarak ulusal güvenlik politikaları çerçevesinde ele alınmalıdır.
- Kamusallık ve İnsan Hakkı: Su yönetimi, temiz suya erişimin bir insan hakkı olduğu prensibi üzerine kurulmalı ve suyun ticarileştirilmesinden kaçınılmalıdır.
- Su Yasası: Türkiye’nin su yönetimine ilişkin kapsamlı bir Su Yasası bir an önce çıkarılmalıdır.
- Merkezi Yönetim: Su yönetimi çok başlılık yerine bölge ve havza yönetimiyle merkezi bir sisteme bağlanmalıdır.
- Dengeli Yönetim: Su yönetiminde ekosistem, sosyal ve ekonomik dengeler bir bütün olarak değerlendirilmelidir.
- Şeffaflık ve Katılımcılık: Su yönetimi katılımcı, şeffaf ve hesap verebilir bir yapı üzerine inşa edilmelidir.
- Ekosistem Dengesinin Korunması: Büyük su kütlelerinin ve nehirlerin akış yönleri değiştirilmemelidir. Hidroelektrik santrallerin yapımında ekonomik fayda yerine kamu yararı ve sürdürülebilirlik önceliklendirilmelidir.
- Arazi Tahribatı ve Koruma:
- Arazi tahribatı yasalarla önlenmeli, orman, mera ve tarım alanları korunmalıdır.
- Madene kapalı alanlar ilan edilmeli, orman yangınlarını önlemeye ve yangın hasarlarını en aza indirmeye yönelik çalışmalar artırılmalıdır. Orman Kanunu’nda bu yönde düzenleme yapılmalıdır.
- Arazi restorasyonu için kamu arazilerinin ormanlaştırılması yoluna gidilmelidir.
- Su Kaynaklarının Korunması:
- Yeraltı ve yerüstü su kaynaklarının kirletilmesi önlenmeli, atık su yönetimi ve denetimleri artırılmalıdır.
- Kaçak kuyular kapatılmalı ve caydırıcı yaptırımlar uygulanmalıdır.
- Yeraltı su tahsisleri, rezerv kapasiteleri aşılmadan yapılmalıdır.
- Planlı Tarım: Havza bazında su rezervleri dikkate alınarak planlı tarım yapılmalıdır. Ekilecek ürünler devlet tarafından belirlenmelidir.
- Kimyasal Kullanımı: Tarımda aşırı gübre ve zararlı kimyasal kullanımı engellenmeli; doğru kullanım politikaları oluşturulmalıdır.
- Modern Sulama Teknikleri: Tarımda vahşi sulama terk edilerek su tasarrufu sağlayan modern teknolojiler ve yöntemler kullanılmalıdır.
- Kent Peyzajı: Kurakçıl peyzaj uygulamaları teşvik edilmelidir.
- Gri Su Kullanımı: Tarım, sanayi ve evsel kullanımlarda gri suyun dolaşıma kazandırılmasını sağlayacak politikalar geliştirilmelidir.
- Vergi Mevzuatı: Su tüketimi ve karbon salınımı, vergi mevzuatıyla ilişkilendirilerek sürdürülebilir üretim teşvik edilmelidir.
- Tasarruf Tedbirleri: Kuraklık dönemlerinde gereksiz su tüketimini artıran faaliyetler yasaklanmalıdır.
- Su Altyapısı: Su altyapısına yönelik bütçe artırılmalı ve yatırımlar hızlandırılmalıdır. Deniz suyu arıtma sistemleri geliştirilmelidir.
- Yeraltı Barajları: Bölgesel yeraltı barajları ve göletlerin sayısı artırılmalıdır.
- Yağmur Hasadı: Yağmur suyu toplama merkezleri kurulmalı ve bu suyun barajlara kazandırılması sağlanmalıdır.
- Bilinçlendirme Çalışmaları: Vatandaşları su kullanımı konusunda bilinçlendirecek etkinlikler ve eğitim programları düzenlenmelidir.
- Ormanlaştırma: Kamu arazileri ağaçlandırılarak su kaynaklarının korunması desteklenmelidir.
- Yenilenebilir enerji kaynakları, özellikle güneş, rüzgar ve dalga enerjileri, stratejik olarak yaygınlaştırılmalıdır.
- Sulak arazilerden sanayi tesisleri uzaklaştırılmalı ve mevcut olanlar taşınmalıdır.
- Tarımda kooperatifleşme teşvik edilmeli, ürün desenleri planlanarak karbon salınımı ve maliyetler azaltılmalıdır.
